Да се биде или да се има?

На вчерашната Света Литургија читав евангелски извадок кој завршува со зборовите: „Нема тајно, што не ќе стане јавно, ниту, пак, сокриено, што не ќе се разбере и излезе на видело. Па, пазете како слушате; зашто, кој има, ќе му се даде; а кој нема, ќе му се одземе и она, што мисли дека го има“ (Лк. 8:17-18)

Овие чудни зборови од Господ Исус Христос го засегаат познатото прашање: Да се има или да се биде? Значи, што може човек навистина да има и што значи; да мисли дека има нешто, а всушност – нема и како тоа ќе му биде одземено?

Човекот е создаден според образот Божји и е подобие на Бога. Идентитот на човекот е богообразен, а неговиот развој богоподобен. Тоа е човекот од библиски аспект. Тоа е неговата перспектива што му овозможува благобитие и вечнобитие. На образот Божји му е сродно само доброто и затоа само доброто и добродетелите можат да го проникнуваат човекот и да го збогатуваат со Божјата благодат.

„Човек сум и сѐ што е човечко не ми е туѓо.“ (Теренциј) Оваа изреката може да означува сочувствување со радостите и сострадување со несреќите на другите луѓе или пак, да биде цитирана како оправдување дека и нам не ни се туѓи човечките слабости и заблуди.

Надвор од библискиот контекст за богообразноста на човекот, под „сѐ што е човечко“ може да се подразбира сѐ што човек ќе посака, па и бесрамното, сѐ до нечовечкото. Тие зборови би можел да ги каже и самиот ѓавол, со оглед на тоа дека и тој има посебен афинитет кон човекот. Токму така ја парафразира изреката Достоевски: „Сатана сум и ништо човечко не ми е туѓо“ (Браќа Карамазови).

Злото и лошото во човекот како несвојствени, несродни, нечовечки, не може „да се имаат.“ Злото може само да паразитира на човекот и да го обезличува ликот, образот Божји во човекот. Лошо дело не може „да имаш“, но зло дело може да правиш и конечно, злото тебе ќе те има.

Вистински добро е она што нема да изгори во огнот на последниот ден. Сечие дело ќе излезе на видело, односно топлината на Божјата љубов ќе ја верифицира вистинската вредност на нашите остварувања. (1.Кор 3:13)

Вистинското добро во човекот е невидливо за самиот човек. Затоа е кажано: „Блажени се бедните по дух, зашто е нивно Царството Небесно.“ Ако го гледаме доброто во нас, под дејството на нашиот восхит од себе, тоа се расипува и гние. Така остануваме без доброто, без вредност во нас, но сепак, мислиме дека имаме. Всушност, колку повеќе човек е празен, толку е поисполнет со себе, толку е посуетен. Суета на црковнословенски значи: празнотија, сето она што нема вистинска вредност.

Еден светогорски старец вели дека сето она што го добиваме во животот, а не го прифаќаме како дар од Бога, е како собирање во ќесе кое еден ден ќе се скине. Само она што го стекнуваме со молитва и со благодарност кон Бога е сигурно и осигурено во ризницата на вечните вредности.

Мугра на благодатта

rb

„Нека биде единствено, заедничко празнување на небото и на земјата. Нека празнува сè земско и неземско. Сега за Творецот на сè се изгради храм; и  созданието се подготвува да стане ново, божествено живеалиште за Творецот.“ (Св Андреј Критски)

Рождеството на Пресвета Богородица се празнувало на исток од почетокот на VI в., а во Западната Црква било прифатено во VII в. и до сега се слави на 8 септември. Continue Reading

Кој ја служи Светата Литургија?

Гласајте, видете го образложението во продложение на прилогот и коментирајте во образецот под текстот:  Continue Reading

Беседа: Параболата за милостивиот цар и немилосрдниот должник

(Матеј 18 гл.) 21. Тогаш Петар пристапи кон Него и рече: „Господи, колкупати да му простам на брата си, кога ќе згреши против мене? До седумпати ли?”
22. Исус му одговори: „Не ти велам до седум, туку до седумдесетпати по седум.”
23. Затоа царството небесно прилега на цар, кој побарал да ја расчисти сметката со своите слуги.
24. Кога почна да ја расчистува сметката, доведоа при него еден што му должеше десет илјади таланти;
25. па, бидејќи немаше со што да плати, господарот негов нареди да го продадат него, и жена му, и децата негови, и сè што имаше, за да наплати.
26. Тогаш тој слуга падна пред него на колена и му се клањаше говорејќи: »Господаре, стрпи се спрема мене и сè ќе ти платам.«
27. А Господарот на тој слуга, кога се смилува, го пушти и му го прости долгот.
28. Слугата, пак, штом излезе, најде еден од другарите свои, кој му должеше сто динарии, и кога го фати, го давеше и му велеше: »Исплати ми што ми должиш!«
29. Тогаш неговиот другар падна ничкум пред нозете негови, го молеше и велеше: »Стрпи се спрема мене и сè ќе ти исплатам!«
30. Но тој не сакаше, туку отиде и го фрли во затвор, дури не му го исплати долгот.
31. Другарите, пак, негови, кога го видоа тоа што стана, многу се огорчија, па отидоа и му кажаа на својот господар за сè што се случи.
32. Тогаш господарот негов го повика и рече: »Лукав слуго, јас ти го простив целиот долг, зашто ми се молеше;
33. не требаше ли и ти да се смилиш над својот другар, како што се смилив и јас над тебе?«
34. И се разгневи господарот негов, па го предаде на мачители, додека не му го исплати целиот свој долг.
35. Така и Мојот Отец небесен ќе направи со вас, ако секој од вас не му ги прости од срце гревовите на брата си.”

130091.b

Во една прилика апостолот Петар го прашал Господа Исуса, колку пати да му се простува на братот. Според проценката на книжниците од тоа време, можело да се простува до трипати. Апостол Петар сакал да се покаже великодушен и со своето прашање претпоставил дека можеби седумпати би било доволно? А Христос на тоа одговорил дека мора да простуваме седумдесет пати по седум т.е. постојано и безброј пати.

Како појаснување на тоа безгранично простување Господ ја раскажал параболата за милостивиот цар и немилосрдниот должник. Во таа парабола Бог е претставен како цар кому му должат голема сума пари. Едниот должник должи 10 илјади таланти. 1 талант во противредност е 27 кг злато. Другиот должник должи 100 динарии, околу 1000 денари. Continue Reading

Гужва на Небото

Uspenie

Утре е празникот Успение (т.е. заспивање, упокоение) на Пресвета Богородица и Секогаш-дева Марија. Освен нејзиното свето упокојување, на овој празник особено празнуваме уште нешто. Да чуеме што вели свети Григориј Палама во една од неговите омилии за овој празник:

„Бидејќи, како што таа содејствуваше и страдаше со тоа вознесувачко снисходење (кенозис) на Бог Словото, таа, исто така, праведно е прославена и вознесена со Него.“

Ова е клучот за разбирање на значењето на Успението за нашите христијански животи. Божјата Мајка содејствувала (co-operated) со божествената благодат, така што нејзината утроба станала храм на Воплотувањето на Словото. Таа се понижила во смирение и сега е вознесена зад смртта, за да го заземе своето место во Небесата, веќе учествувајќи во плодовите на Воскресението на нејзиниот Син. Ова возвишување на Богородица, буквално кажано, нејзино Вознесение, е овозможено од Христовото возвишување, кое е круна на неговата Пасхална победа над гревот, злото, страдањето и смртта.

Во Евангелието според Јован што го слушнавме денес на У Continue Reading