Вистината за нашиот неисправен свет

Човекот е очигледно паднато суштество на навика и желба. Претскажливо, тој порано или подоцна заборава на лекциите што ги научил од тешкотиите, особено ако нивната примена бара мерка на будност, трезвеност и дисциплина. Современиот човек претпоставува дека животот мора постепено да станува поудобен, лесен и забавен. Тој, исто така, го мери здравјето на општеството според нивото на трошење и конзумирање – колку повеќе, толку подобро. Отец Патрик Хенри Риардон честопати забележуваше дека целта на неограничениот раст / напредок е „филозофијата на клетката на канцерот,“ чие растење / умножување ја прави смртоносна за нејзиниот сопственик.

Мора да постојат граници. Децата на луѓето не се производи на слепи можности и случајности. Ние сме формирани во утробите на нашите мајки, а нашиот облик е според шема, од која не може да се отстапува без последици. Некои од последиците, како што е болеста, може да се преживеат, или да се излечат. Но, ако вирусот го надмине производството на антитела во нашето тело, тој ќе нè убие.

Во основата на вирусните епидемии кои долго време го мачат човештвото е она што современиот човек го нарекува дезинформација (misinformation), лоши инструкции. Вирусот е „субмикроскопски дел од ДНК или РНК, парче генетски материјал,“ објаснува биохемичарот Мајкл Бихи, со обвивка направена од протеини. Генетскиот материјал е информација, кодирање. Вирусот е од еден десетилјадити дел (1/10.000) до еден милионити дел (1/1.000.000) од големината на човечкиот геном. Самиот по себе, тој не е жив. Бихи вели:

[Вирусот] „треба да навлезе во клетка за да се репродуцира. Информацијата што тој ја носи во својата ДНК или РНК го киднапира (highjacks) устројството на клетката, и затоа клетката го умножува вирусот и испраќа копии од вирусот за да зарази други клетки. Тој процес честопати ја уништува клетката на сопственикот и тоа е она што предизвикува штета.“(1)

Бихи забележува дека не знаеме како настанале вирусите. Проблемите се јавуваат посебно кога некој вирус што е вообичаен за еден вид се пренесува (понекогаш потпомогнат од мутација) на друг вид. Бидејќи новиот сопственик не го познава туѓиот вирус, му недостасува ефективен имунитет и антитела. Многу експерти веруваат дека (трагата на) новиот корона-вирус може да се проследи до лилјаците што се продаваат на пазар во Кина.

Зачудувачки, нашите тела работат на генетско ниво за да развијат имунитет колку што е можно побрзо, речиси како да им е инсталирана безбедносна програма токму за таа цел.

Научниците долго време теоретизираат дека генетските секвенци во нашите тела кои изгледаат како вируси се отфрлени ДНК сегменти („junk DNA, некодирачка ДНК“) од нашето древно минато. Но, сега откриваат дека „отпадот (junk)“ има позитивни улоги во човечкото тело. Затоа, Бихи вели, „не можеме да кажеме дека вирусите дефинитивно се лоши.“

За вирусите може да мислиме како за помали единици на информација или кодирање кои, ако се се лошо поставени (misplaced) или мутирани, ја попречуваат работата на организмот, речиси на ист начин како што компјутерското кодирање што е неправилно поставено или е надвор од низа, ја нарушува работата на програмата. Сите такви битови (bit) информации можат; или да помогнат за правилно функционирање или да пронајдат пат до места каде што не припаѓаат и така да предизвикаат катастрофа. Сите сме слушнале за malware – злонамерен, штетен софтвер.

Првиот malware насочен кон луѓето беше: „Тогаш змијата ѝ рече на жената: „Не, нема да умрете! Но, Бог знае дека оној ден кога ќе вкусите од него, ќе ви се отворат очите, па ќе станете како богови и ќе знаете што е добро, а што зло“ (Бит. 3: 4–5). Тоа беше лажна информација (false information). Тоа исто така беше мртво (dead), зашто немаше подлога во реалноста – сè додека не најде сопственик, кој го прифати и постапи според него. Потоа, стана „вирозно (viral)“. Така, се умножи и мутираше, ширејќи една лага по друга.

Белешка. 1. Michael Behe on COVID-19 and ‘Why Are There Viruses, Anyway?’

Превод на: James M. Kushiner, The Truth About Our Malfunctioning World

Писмо од Старец Јосиф Исихаст, за благодатта и искушенијата

Тукушто го добив твоето писмо и го прочитав; се радувам за твоето здравје, но тагувам за твоите неволји.

Тоа што го пишуваш, дете мое, се случува со тебе бидејќи немаш трпение. Ти, дете мое, го бараш Христа, сакаш да влезез во Небесниот Град. Се моли за тоа твојот старец, се молат отците, се молам и јас бедниот, овде во карпите. И сите нас нѐ слуша Господ и заради скрушеност на твојата горда душа, за ти да го смириш гневот, раздразливоста, гордоста, Тој ти испраќа една болва – тоа мало искушение за да те каса, а ти да трпиш, за да ти досадува, а ти да не обраќаш внимание. И малку по малку да го скротуваш гневот и возбудата, загушувајќи го во себе и не дозволувајќи да излезе груб збор од твојата уста. И тогаш, таа сатанска сила која човек во себе ја загушува еднаш и двапати и повеќепати, заминува и го остава кроток и спокоен, како јагне.

Слушни за еден настан што ми се случи. Кога бев во светот се расправав со сите. Имав лавовско срце. И ете, Христовата љубов ми даде скрушеност. Ако би раскажувал што трпев секој ден од таа страст, би требало да напишам книга. Зашто Бог, сакајќи да ме ослободи, ми испраќаше остри напади; неправедно ме напаѓаа, ме навредуваа, ми се потсмеваа. Не прости подбивања, туку способни да убијат. И трпејќи, и загушувајќи ја во себе силата на сатаната со крајно трпение, добив избавување од злото.

И така, една тешка зима искушувачот подготви и ги насочи кон мене сите стапици со кои научил да нѐ напаѓа и со кои Бог му дозволува да нѐ испитува. И ете, кога тој произведе три-четири искушенија и ја виде бесцелноста на своите напади, одеднаш низ вратата продре ветер, толку силен што го крена покривот со многу камења врз него, го подигна во воздухот како хеликоптер и го фрли спроти карпата, во снегот. Останавме во тишина под снегот.

Continue reading

Беседа за првосвештеничката молитва на Исус Христос

Ова го кажа Исус, па ги подигна очите Свои кон небото и рече: „Оче, дојде часот; прослави Го Својот Син, за да Те прослави и Синот Твој, како што си Му дал власт над секое тело, та на сѐ што си му дал, да му даде вечен живот. А животот вечен е тоа, да Те познаат Тебе Единиот вистински Бог, и ис­пратениот од Тебе Исус Христос. Јас Те прославив на Земјата; го из­вршив делото, што си ми го дал да го извршам. И сега, прослави Ме Ти, Оче, во Тебе Самиот, со славата што ја имав во Тебе уште светот пред да настане. Го објавив името Твое на луѓето, што си Ми ги дал од светот; тие беа Твои, и Ти Ми ги даде, и го запазија Твоето слово. Сега разбраа дека сѐ што си Ми дал, е од Тебе; зашто зборовите што си Ми ги дал им ги предадов и тие ги примија и раз­браа навистина дека од Тебе сум излегол, и поверуваа дека Ти си Ме пратил. Јас за нив се молам; не се молам за сиот свет, туку за оние што си Ми ги дал, зашто се Твои. И сѐ Мое е Твое, и Твоето – Мое, и се прославив во нив. Веќе не сум во светот, но тие се во светот, а Јас идам кај Тебе. Оче Свети, запази ги во Твоето име оние што си Ми ги дал, за да бидат едно, како што сме и Ние. Додека бев со нив во светот, Јас ги пазев во Твоето име; оние, што си Ми ги дал, ги зачував, и никој од нив не погина, освен погибелниот син, за да се исполни Писмото. А сега се враќам кај Тебе, и ова му го кажувам на светот за да ја имаат во себе Мојата полна радост. (Јован, 17, 1-13. Зач. 56.)

Денешното евангелие зборува за последната молитва на нашиот Господ Исус Христос, упатена до небесниот Отец. Зошто оваа молитва се чита во Евангелието на овој ден? Затоа што го покажала своето дејство и преку отците на Првиот Вселенски Собор, чиј спомен денес го славиме. Со моќта на таа молитва, Бог ги просвети светите отци во тој Собор и ги направи бестрашни поборници за вистината и победници над заблудата и злото на човекот и демонот. Оваа моќна молитва гласи вака:

Во тоа време Исус ги крена очите кон небото и рече: Оче! дојде часот, прослави го твојот син, за да те прослави и тој тебе. За сè што Господ Исус ги учеше луѓето да прават, тој самиот така правеше, така постапувше. Тој ги научи луѓето да му се молат на Бог вака: Оче наш, кој си на небото! И затоа ги крева очите кон небото, каде што живее Отецот, и вели: Оче… Тој не зборува, како што велиме: Оче наш, туку вели само: Отец! Само Тој само можеше да рече: Оче Мој, и никој друг на небото или на земјата. Зашто Тој е Единородниот син на небесниот Отец, единствениот рамен на Отецот по природа и суштина по милоста и благодатта Божја. Ги крева очите – не само телесните, туку и умствените, и на прво место умствените. Митарот дури ни погледот не го крена кон небото, затоа што ја чувствуваше својата грешност. Безгрешниот Господ слободно ги крева очите кон небото, затоа што е безгрешен. Неговиот час се наѕираше, часот на најголемо страдање. Тој најстрашен час за сето време од почетокот до крајот, само Тој јасно го виде, го виде од самиот почеток и уште од самиот почеток го пророкуваше и за него им зборуваше на Своите ученици. Но, учениците не го сфатија тоа, ниту го усвоија со своето срце, сè додека растојанието од тој час не се мереше веќе со денови, туку со минути.

Прослави го твојот Син! Односно: прослави го во овој ужасен час како што досега го прославуваше. Прослави го во смртта, како што Го прославуваше во животот: Прослави го во понижувањето и маките, како што Го прославуваше во моќните дела и зборови: Прослави го меѓу луѓето, како што е прославен меѓу ангелите уште од почетокот. Прослави го својот син, за и твојот син да те прослави. Ако од првата реченица се чинеше дека Синот е помал од Отецот, од оваа втора реченица може да се види дека се рамни меѓу себе и дека имаат рамносилно взаемно дејство. Отецот го слави Синот, а Синот го слави Отецот со неподелена моќ и неподелена љубов. Како што го видел тајновидецот и рекол: Секој што ќе се одрече од Синот, го нема ни Отецот; а оној што го признава Синот, го има и Отецот (I Јован 2:23). Отецот го испрати Синот во светот, Синот го откри Отецот на светот. Ниту некој би знаел за Синот без Отецот, ниту за Отецот без Синот. Како што никој не ќе знаеше за светлината, ако таа не даоѓаше од сонцето, ниту пак за сонцето, ако светлината не го објави. И апостолот ја зема оваа споредба со тоа што го нарекува Христос „сјаење на Неговата слава“ (Евр. 1: 3), т.е. на славата на Отецот. Но, Господ Исус не го бара ова славење на самиот себе за Отецот заради своја корист, туку за доброто на луѓето, како што може да се види од следните зборови – како што му даде власт над секое тело, за да му дава вечен живот на сè што си му дал. Ете во што човекољубивиот Господ ја гледа во својата слава! Имено, во тоа, дека тој може да им даде на луѓето вечен живот. Тоа е она што Он го моли од својот Отец. Тој прославување Тој го бара од Отецот. Додека луѓето подготвуваат горчлив час на маки, пот и крв за Него, Тој се моли за да може да им го даде на луѓето вечниот живот. На најтешкиот камен Тој одговара со најслаткиот леб. Дека Отецот му дал власт над секое тело, тоа Господ изразил во неколку наврати. Мојот Отец ми предаде сè – рече тој (Мт. 11:27); и повторно: сè што има Отецот е мое (Јн. 16:15). И по Неговото воскресение, на Своите ученици им откри: Сета власт на небото и на земјата ми е дадена (Мт. 28:18). Значи, исто како што Тој имал власт над секое живо суштество, така и Господ бара од Отецот да може да располага со вечниот живот во однос на оние души кои му биле дадени, односно да може на нив да им го даде вечниот живот. Зашто, едно е да се има моќ над смртниот свет, а друго е – да се располага со вечниот живот. Кога Бог во почетокот сакаше да создаде жив и бесмртен човек, тогаш Света Троица учествуваше во тоа создавање, затоа што се вели: Да создадеме човек според нашиот образ (Битие 1:26). И сега, кога Обновителот и Спасител на светот сака да им даде вечен живот на смртните луѓе, Тој молитвено се советува со својот Отец, при што се подразбира и присуство на Светиот Дух. И во овој и во другиот случај, Света Троица се истакнува како единствен сопственик на вечниот живот. Во овој случај, како и во другиот случај, вечниот живот се истакнува како најголемото добро што Бог го има на располагање. Овој момент на враќање на човекот во вечниот живот е исто толку величествен и единствен како и моментот на создавање на човекот од земјена прашина. Бидејќи, да се направи бесмртен смртниот човек, е исто толку возвишено и божествено дело како и да се створи од прашина.

А ова е вечниот живот, да те познаат Тебе единствениот вистински Бог и Исус Христос – кого што го испрати. Познавањето на Бог во овој живот на земјата е почеток и претвкусување на вечниот живот. Познавањето на Бога е вечниот живот за нас додека сме на Земјата. А, каков е вечниот живот во оној свет, тоа око не го видело, а увото не го слушнало, и не дошло во срцето на човек (I Кор. 2: 9). Бог го открил тоа со својот Дух, дури и во овој свет, само на Неговите најголеми угодници. Но, најголемата наслада во вечниот живот, во небесното царство, се чини дека се состои во највисокото познавање на Бога, односно во гледањето на лицето на Бога, затоа што самиот Господ, зборувајќи за децата, вели: Нивните ангели на небото го гледаат лицето на мојот небесен Отец (Мат. 18, 10). Ненаситното гледање на Бога и постојаното живеење во Божјата присутност, во неискажан восхит и радост, во непрекинати пофалби и умиление – зарем не е во тоа животот на ангелите и праведните во другиот свет? Зарем тоа не е животот во познавање на Бога? Но, додека сме тука на земјата, како што вели апостолот, сега гледаме како преку стакло во загатка, а тогаш – лице в лице (I Кор. 13:12). Нашето познавање на Бога сега е делумно, а тогаш ќе биде целосно. Сепак, не треба да се смета дека го познава Бога, некој што само со своето размислување дошол до заклучок дека Бог некако и некаде постои. Го познава Бог оној што во себе и насекаде околу него го чувствува животниот здив на Бога; оној што со својот ум, срце и душа, го чувствува славното и величествено и страшно присуство на единствениот вистински Бог, како во природата, така и во човечкиот живот, и во сопствениот живот.

Зошто Господ истакнува: едниот вистински Бог? – За да го отфрли од Неговите верни секое  многубоштво и секое идолопоклонство и за да ги потврди уште еднаш зборовите што ги кажал преку Мојсеј: Јас сум Господ, твојот Бог, немој да имаш други богови освен мене. А, зошто истакнува дека вечниот живот е и во познавањето на Него, на Исус Христос? Затоа што преку Него Бог се откри во најголема мерка, колку што можело да им се открие на смртните луѓе и затоа што само преку Него луѓето стигнуваат до највисокото богопознание, до кое што воопшто може да се дојде во овој живот. Како што самиот Господ им рекол на Евреите: Ако ме познававте, ќе го познававте и мојот Отец (Јн 8:19), од каде што е јасно дека Отецот може да се познава само преку Синот – Господ Исус Христос.

Извадок од: Св. Николај Охридски и Жички, Недеља Седма по Васкрсу: Светих Отаца првог Васељенског Сабора

Господовите празници: Вознесението Господово

Празникот Вознесение Господово за нас има важност како исполнување на божјиот план за спасение на човекот. Господ Исус Христос се вознесе пред апостолите, но не го остави светот. Се вознесе за да го исполни светот со Неговото сеприсуство преку испраќањето на Светиот Дух. Книгата „Господовите празници,“ од грчки ја преведе јеромонах Атанасиј Арсоски. Авторот, митрополитот Јеротеј Влахос во ова богословско дело дава јасен, разбирлив, а продлабочен опис на празничните евангелски настани. 

За алтернативните начини на причестување

Начинот на светото Причестување т.е. примањето на Светите Тајни на Телото и Крвта Христови во овој период станаа повод за многу полемики. Се конфронтираа ревносни бранители на традиционалниот начин на причестување со предлагачите или практикувачите на други, привремени начини на причестување, за време на пандемијата.

Мислам дека наша главна задача е да бидеме внимателнии, одговорни со нашата подготовка, со нашиот христијански живот со кој создаваме повеќе или помалку соодветна основа за примање на Светите Тајни. Знаејќи дека никогаш нема да бидеме достојни, да се трудиме да не бидеме невнимателни и негрижливи во пристапувањето кон Светите Тајни. Начинот пак, на причестувањето го уредува и определува свештеноначалството на помесната црква, т.е. надлежните епископи, кои секако, би требало да го имаат предвид, ставот, мислењето и реакциите на верниот народ околу решавањето на прашањата од црковната пракса.

Кога се бара решение за сегашен проблем или кога се разгледува некоја состојба во сегашноста многу логично е да се погледне во историјата, како во минатото се соочувале и ги решавале тие или слични прашања, кризи, недоумици?

Така, гледано историски, верните неколку векови во Црква биле причестувани посебно со Телото и со Крвта Христови, а од IX се практикува причестувањето со лажичка.

Во однос на борбата околу лажичката, да видиме дали и колку основано се вознемируваме и себе и другите, за нешто што во црквата е уредувано и менувано според потребите и проценките. Можеби некој ќе се изненади, ако го прочита 101 Канон од Трулскиот Собор (680-681):

„Затоа, ако некој сака, во време на литургијата да се причести од пречистото тело и да биде со него едно преку причестувањето: рацете (дланките)  да ги постави крстообразно  и така да пристапува… Ако некој ја предава светата причест преку некои садови (вместилища) златни или од друг материјал; да биде отстранет (отлучен) и тој и оној што приоѓа со такви (садови).“ Continue reading