Гужва на Небото

Uspenie

Утре е празникот Успение (т.е. заспивање, упокоение) на Пресвета Богородица и Секогаш-дева Марија. Освен нејзиното свето упокојување, на овој празник особено празнуваме уште нешто. Да чуеме што вели свети Григориј Палама во една од неговите омилии за овој празник:

„Бидејќи, како што таа содејствуваше и страдаше со тоа вознесувачко снисходење (кенозис) на Бог Словото, таа, исто така, праведно е прославена и вознесена со Него.“

Ова е клучот за разбирање на значењето на Успението за нашите христијански животи. Божјата Мајка содејствувала (co-operated) со божествената благодат, така што нејзината утроба станала храм на Воплотувањето на Словото. Таа се понижила во смирение и сега е вознесена зад смртта, за да го заземе своето место во Небесата, веќе учествувајќи во плодовите на Воскресението на нејзиниот Син. Ова возвишување на Богородица, буквално кажано, нејзино Вознесение, е овозможено од Христовото возвишување, кое е круна на неговата Пасхална победа над гревот, злото, страдањето и смртта.

Во Евангелието според Јован што го слушнавме денес на Утрената, света рамноапостолна Марија Магдалина неочекувано го сретнува во градината. Во тој опис има еден детал што често се пренебрегнува. Таа најверојатно сакала да го допре, бидејќи во 20 глава, 17 стих се запишани Христовите зборови:

„Не допирај се до Мене, оти уште не сум се вратил при Мојот Отец; туку отиди при браќата Мои и кажи им: се враќам при Својот Отец и вашиот Отец, при Својот Бог и при вашиот Бог.”

Смислата на тие зборови е дека не треба да се допирате до лица кои се вознесени на небото, во овој случај Христос. Тие мора да отидат во нивниот природен дом – Небото и веќе не се обврзани со ништо земско. Од Успението на Богородица знаеме дека Вознесението не е ограничено на Христос, туку, уште повеќе, тоа е покана од Отецот до сите. Повикани сме: преку радикално покајание, смирение и послушание кон Бога – да се вознесуваме кон небесните височини со Сесветата (Panagia) Марија. Ова е објаснето и во иконографијата на Црквата. Ќе го илустрирам ова со описот на упокојувањето на еден голем отец од пустината, свети Сисој Велики.

Свети Сисој Велики (+429) беше монах пустиножител кој се подвизуваше во египетската пустина, во пештера благословена од неговиот претходник, преподобен Антониј Велики. Со шеесет-годишна духовна борба, свети Сисој постигнал голема духовна чистота и добил дар на чудотворење, така што преку неговите молитви еднаш воскреснало некое умрено момче.

На крајот на животот, свети Сисој легнал на смртниот одар а, учениците кои биле собрани околу старецот, забележале дека неговото лице зрачело светлина. Тие го прашале; што видел? Ава Сисој одговорил дека ги гледал светите Пророци и Апостолите. Учениците го прашале: „Со кого разговараш?“ Тој одговорил дека Ангели дошле по неговата душа и тој побарал од нив да му остават уште малку време за да се покае. Учениците рекле: „Оче, тебе не ти е потребно покајание.“ Светиот со големо смирение одговорил: „Навистина, не знам дали сум започнал со покајание?“ Штотуку ги изрекол тие зборови, неговото лице станало толку светло, што браќата не можеле да го гледаат. Светиот штотуку им се обратил дека го видел самиот Господ и неговата душа се преселила во Царството Небесно.

Гледате ли дека сите особености од упокоението на овој голем и свет пустиножителен отец се повторени (reproduced) од она што го знаеме за Успението на Богородица: собирање на апостолите и пророците, доаѓање на ангел со Христос за да биде примена душата во Небото? За жал, иконите на свети Сисој вообичаено го покажуваат застанат пред гробот на Александар Македонски, како трезвено ја созерцува суетата на овој минлив свет. Тоа е добро за нас, но многу позначајно е ветувањето од Отецот за сите вистински чеда дека, како самата Божја Мајка и ние може да се возвишиме и да бидеме прославени во Небото. Ова ветување е засновано на Христовото Воскресение и на плодовите од таа божествена победа за сите кои го следат и стануваат членови на неговото Тело. Она што се бара од нас, затоа е истото што се барало и од нашата Владичица; да се смириме себеси во скромност и послушание. Ова е радикалното покајание за кое дури и свети Сисој се сметал недостоен.

Конечно, Успението на Богородица не е дел од проповедта која е објавување или прогласување на Светото Евангелие на светот. Успението Богородично не е ниту догматизирано од Црквата (освен во Римокатолицизмот). Ова воопшто не е поради тоа што Успението нема одредено значење за нас; сосема спротивно; тоа веројатно е најважниот празник на Божјата Мајка во нашиот календар.

Причината овој празник да се празнува во заедницата на верата, наместо да биде дел од нашата јавна проповед е во тоа што Успението  ја слави целта на нашето спасение, односно обожувањето. Она што го објавуваме на светот се оние настани кои го овозможуваат тоа обожение и пред сè: животот, смртта, воскресението и вознесението на нашиот Господ Исус Христос и слегувањето на Светиот Дух на Педесетница.

Ова евангелие, оваа добра вест не е само радосна објава, туку е покана за покајание во светлината на таа порака. Да се проповеда целта на спасението пред методот, би било како да се става колата пред коњот. Сепак, во Црквата, за оние што ја слушнале пораката на спасението и одговориле на неа, Успението на Божјата Мајка го постигнува своето потполно значење и влијание. Сите ние кои сме пристапиле кон Христа и сме го примиле, повикани сме преку земската љубов на крајот да му се придружиме на Небесата. Со ветувањето дека  Вознесението ги опфаќа сите, изгледа дека на Небото ќе има гужва! Каква радосна можност! Да не заборавиме да го побараме овој дар и да го прифатиме, пред да се упокоиме во Господа.

Протоереј Грегори Халам

Превод од: Crowded in Heaven.

Свештеномаченик Јосиф Дамаскин (†1860)

 

sv. josif damaskin.jpgВо неговиот земски живот свештеномаченикот Јосиф († 1860; спомен на 10 јули н. ст.) го нарекувале отец Јосиф Мухан ал-Хаддад; тој бил син на Георгиј Мојсеј, внук на Мухана ал-Хаддад. Тој сакал да се претставува како човек со бејрутски корени, чија татковина е Дамаск, а вера — Православието. Неговиот татко го напуштил Бејрут во последната четвртина од ХVIII век и се населил во Дамаск, каде се занимавал со ткаење, се оженил и имал три синови: Мојсеј, Авраам и Јосиф. Семејството потекнувало од Хасанидите; предците на татко му на Јосиф во XVI век се преселиле во либанското село Ал-Фирзул, а оттаму — во Бискинт во Горен Либан, а потоа во Бејрут.

Според зборовите на биографите, отец Јосиф бил со среден раст, со светло благородно лице, високо чело, прониклив поглед и густа брада.

Continue Reading

Беседа на Воведение. За христијанското воспитание.

vvedenie_vo_hram_presvyatoy_bogorodicy_01.jpg

Денес го празнуваме Воведувањето на Пресвета Богородица во храмот, денот кој во животот на Богомајката бил предзнак за тоа, дека Пресвета Дева ќе биде поставена повисоко, не само од светите луѓе, туку и од ангелите, од Херувимите и Серафимите. Continue Reading