Воскресения день, и просветимся торжеством…

Воскресения день, и просветимся торжеством, и друг друга обымем, рцем: братие, и ненавидящим нас простим вся воскресением, и тако возопиим: Христос Воскресе из мертвых, смертию смерть поправ, и сущим во гробех живот даровав. (Стихира на Пасха)

Повторно се поздравуваме со најрадосните зборови: „Христос Воскресна!” и повторно го слушаме одговорот, исполнет со остварена надеж: „Навистина Воскресна!”

Празникoт Светло Христово Воскресение – Пасха е главниот годишен настан за православните христијани. Празникот на празниците и торжеството на торжествата – Пасха се празнува седум денови, т.е. цела седмица и затоа оваа седмица се нарекува „Светла Пасхална Седмица.” Секој ден од седмицава, исто така, се нарекува светол; Светол Понеделник, Светол Вторник итн. Целиот период до Христовото Вознесението – четириесетте денови по Пасха – се Пасхален период.

Зборот „Пасха” доаѓа од еврејскиот јазик и значи „преминување, избавување”. Во овој ден го славиме избавувањето на целиот човечки род преку Христа Спасителот, од ропството на ѓаволот и дарувањето на животот и вечното блаженство. Како што со Христовата смрт на крст е извршено нашето откупување, така, преку Неговото Воскресение ни е подарен вечниот живот.

Во поздравот „Христос Воскресна!” се состои целата суштина на нашата вера, целата цврстина на нашето надевање. Овие зборови, секоја година безброј пати повторувани, секогаш, со тоа повторување ништо помалку, го поразуваат нашиот слух со својата новост и значење на небесно откровение. Со овој пасхален поздрав е соединет и свет целив. Тоа е древен, апостолски знак на помирување и љубов.

Пасхалната радост била природна состојба на духот на нашите светители. Преподобен Серафим Саровски секој негов посетител го поздравувал со зборовите: „Радост моја, Христос Воскресе!” Св. праведен Јован Кронштадски меѓу народот бил познат како „пасхалниот баќушка.”

За седумдневното празнување на Пасха

Од апостолски времиња празникот христијанска Пасха трае седум денови, или осум – ако се сметаат сите денови на непрекинатото празнување на Пасха до Томин понеделник. Целата оваа седмица, заради големата радост, не се пости во средата и петокот.

Во сите денови оваа седмица стојат отворени Царските врати – централната врата на олтарот – како символ на близината и достапноста на Небесното Царство за нас, по милоста и доброволните страдања на Господ наш Исус Христос.

Во богослужебен однос, целата Светла седмица е еден празничен ден: богослужението оваа седмица во сите денови е исто, како во првиот ден, со мали измени.

Пред почетокот на Литургијата, во деновите на Пасхалната седмица до Оддавањето на Пасха, свештенослужителите наместо молитвата „Цару Небесен” – го кажуваат тропарот „Христос Воскресе”.

Во осмиот ден по Пасха следува особено торжество, нарекувано Антипасха, што значи „наместо Пасха.” Во тој ден се обновува споменувањето на Христовото Воскресение, зашто во тој ден Господ повторно им се јавил на своите ученици, посебно на апостолот Тома, за да го убеди со Своите рани дека токму со Него (со Воскреснатиот Христос) се сретнувале сите сведоци на Неговото Воскресение. Затоа, тој воскресен ден се вика уште: Томина Недела.

За артосот

Цела Светла седмица крај отворените Царски врати стои особен леб, наречен артос. Зборот „артос” преведен од грчки значи „квасен леб” – осветен леб за сите христијани, односно – цела просфора.

Тој обичај е востановен од апостолски времиња. Познато е дека по Своето воскресение Господ многупати им се јавувал на своите ученици. Притоа, Тој или Самиот јадел, или благословувал (заедничка) трпеза. Во очекување на тие благодатни посети, а подоцна – во нивен спомен, светите апостоли го оставале празно централното/челното место на масата и пред тоа место поставувале парче леб, како Самиот Господ невидливо да присуствувал овде.

Како продолжение на таа традиција отците на Црквата востановиле за празникот Воскресение Господово да се поставува во храмот леб за споменување на тие многократни посети, а исто така, на сите нас да ни покаже дека Господ кој страдаше за нас е вистинскиот леб на животот.

На артосот е изобразен крст со трновиот венец, но не и со Распнатиот – како знак на Христовата победа над смртта, или е претставено Воскресението Христово.

Тој артос се чува во храмот целата Светла седмица на аналој пред иконостасот. Во сите денови на Светлата седмица по завршувањето на Литургијата со артосот торжествено се прави крстен од (литија) околу храмот. Во саботата од Светлата седмица артосот се раздробува и на крајот на Литургијата со целивање на Крстот се раздава на народот како светиња. Потоа, таа светиња се дава на болните или оние што не можат да се причестат со Светите Христови Тајни. Секако, артосот како и другите светињи (Богојавленската вода), никако не може да ја замени Светата Причест.

За посетувањето на храмовите на Пасха

Древните христијани во текот на големото торжество Пасха секојдневно се собирале за заедничко Богослужење.

Древен е светиот обичај, до денес запазуван од некои христијани; во целата Светла седмица да не се испушти ниту една црковна Богослужба.

За споменувањето на упокоените

Црквата често повторува, дека Велика Сабота и Пасха – не се време за посетување на гробовите, туку време да се сподели пасхалната радост, учествувајќи во богослужбите. Во деновите на Пасха не се служат заупокојни служби: споменувањето на упокоените продолжува од вторникот на втората недела по Пасха, кога православните по црковната молитва за упокоените ги посетуваат гробовите.

„Христос воскресна!” на многу јазици

  • англиски: Christ is Risen!
  • германски: Christus ist auferstanden!
  • француски: Le Christ est ressuscité!
  • шпански: Cristo ha resucitado!
  • италијански: Cristo è risorto!
  • грчки: Χριστος Aνεστη!
  • бугарски: Христос Воскресе!
  • српски: Христос Воскресе!
  • хрватски: Hristos voskrese!
  • словенски: Kristus je vstal!
  • чешки: Kristus vstal z mrtvých!
  • словачки: Christos vstal z mŕtvych!
  • албански: Krishti u ngjall!
  • грузиски: ქრისტე აღსდგა!
  • романски: Hristos a înviat!
  • полски: Chrystus Zmartwychwstał!
  • австриски: Krisztus feltámadt!
  • естонски: Kristus on surnuist ülestõusnud!
  • литвански: Kristus prisikėlė!
  • латвиски: Kristus Augšāmcēlies!
  • фински: Kristus nousi kuolleista!
  • шведски: Kristus är uppstånden!
  • ирски: Tá Críost éirithe!
  • дански: Kristus er opstanden!
  • норвешки: Kristus er oppstanden!
  • холандски: Christus is opgestaan!
  • португалски: Cristo ressuscitou!
  • арапски: Al– Masih– Qam! المسيح قام
  • корејски: Kristo Gesso!

Од Пасхалните часови

Христос воскресе из мертвых, смертию смерть поправ и сущим во гробех живот даровав. (Трипати)

Воскресение Христово видевше, поклонимся святому Господу Иисусу, Единому Безгрешному. Кресту Твоему поклоняемся, Христе, и святое Воскресение Твое поем и славим. Ты бо еси Бог наш, разве Тебе иного не знаем, имя Твое именуем. Приидите вси вернии, поклонимся святому Христову Воскресению: се бо прииде Крестом радость всему миру. Всегда благословяще Господа, поем Воскресение Его: распятие бо претерпев, смертию смерть разруши. (Трипати)

Предварившыя утро яже о Марии, и обретшыя камень отвален от гроба, слышаху от ангела: во свете присносущнем Сущаго, с мертвыми что ищете яко человека? Видите гробныя пелены, тецыте и миру проповедите, яко воста Господь, умертвивый смерть, яко есть Сын Бога, спасающаго род человеческий.

Аще и во гроб снизшел еси, Безсмертне, но адову разрушил еси силу, и воскресл еси яко победитель, Христе Боже, женам мироносицам вещавый: радуйтеся, и Твоим апостолом мир даруяй, падшим подаяй воскресение.

Во гробе плотски, во аде же с душею яко Бог, в рай же с разбойником, и на престоле был еси, Христе, со Отцем и Духом, вся исполняяй, неописанный.

Слава: Яко Живоносец, яко рая краснейший, воистинну и чертога всякаго царскаго показася светлейший, Христе, гроб Твой, источник нашего Воскресения.

И ныне: Вышняго освещенное Божественное селение, радуйся: Тобою бо дадеся радость, Богородице, зовущим: благословенна Ты в женах еси, Всенепорочная Владычице.

Господи, помилуй. (40 пати)

Слава Отцу и Сыну и Святому Духу, и ныне и присно, и во веки веков, аминь.

Честнейшую херувим и славнейшую без сравнения серафим, без истления Бога слова рождшую, сущую Богородицу Тя величаем.

Христос воскресе из мертвых, смертию смерть поправ и сущим во гробех живот даровав. (Трипати)

Напишете коментар

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Промени )

Twitter слика

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Промени )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Промени )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Промени )

Connecting to %s