Божјите заповеди: V

Меѓу заповедите што му се дадени на човештвото во Стариот Завет, заповедта за почитување на родителите има посебно место. По редослед, таа е петта заповед — заповед во која се преминува од обврските кон Бога на обврските кон ближниот.

«Почитувај го твојот татко, твојата и мајка, како што ти заповеда Господ, твојот Бог, за да се продолжат твоите денови и добро да ти биде на земјата, која Господ, твојот Бог, ти ја дава» (Повтор.Зак. 5:16).

Особеноста на оваа заповед ја забележал уште апостолот Павле — тоа е заповед со ветување. “Почитувај го твојот татко и твојата мајка, тоа е првата заповед со ветување: да ти биде добро, и да живееш многу години на земјата. И вие, татковци, не раздразнувајте ги вашите деца, туку воспитувајте ги во учењето и Господовите совети” (Еф. 6:2-4).

Петтата заповед не е само прва, туку и единствената од десетте, каде Бог склучува своевиден договор со човекот, ветувајќи му долголетие и благоденствие при услов на должно однесување кон своите родители.

Но, зошто Бог на таков посебен начин го издвојува она што, би се рекло, е сосема природно за човекот? Зарем уважувањето кон постарите, почитта кон родителите, не е нормална состојба на секое општество, без оглед дали е тоа е христијанско или паганско? Зарем почитувањето на предците не било една од најраспространетите форми на религиозност на првобитниот човек?

Тоа е така, но делумно. Притоа историјата неретко сведочела за тоа, како паганите се ослободувале од своите немоќни предци. Во древна Грција, не само во Спарта, старите ги фрлале од брег. Во Скандинавија старите ги оставале да умрат во шума. Жителите на Тибет, ако некој од постарите се разболел, го изнесувале и го оставале на улица. Во Иран старите ги носеле во планина, каде ги оставале да умрат од глад или да ги изедат животните. Во централна и западна Африка, старите не само што ги убивале, туку и ги јаделе…

Современото општество поцивилизирано се ослободува од старите кои станале обврска — ги изолира старците во домови, или им «помага» да се разделат од животот преку евтаназија. Сепак, смислата на изговорот останува иста: «Старост, не пречи им на младите да живеат!»

Но, причина за појавувањето на Петтата заповед не е само бескрајната вредност на човечкиот. Божественото Откровение на Стариот и Новиот Завет сведочи за особениот карактер на односите меѓу Бог и човекот: овде Бог — не е просто повисок Владетел или Творец или Судија: тој пред сè е Татко!

Петтата заповед го установува принципот на ерархичност, не само внатре во семејството, туку и во целото општество. Честа да се биде татко или мајка — не е само почест, туку пред сè одговорност пред Бога за децата, за оној што е доверен на родителската грижа.

Во време на извршување на Божествената литургија, верните молитвено се обраќаат кон Бога, да ги удостои со нечуена смелост, него; небесниот Бог, да го нарекуваат — свој Отец, во молитвата «Отче наш»!

Тоа — е најголема смелост да тврдиш дека Бог е Татко што љуби, значи и родител со барања. Значи, ти не си сам, ако Родителот секогаш е крај тебе. Но, тој просто не ги следи твоите постапки — тој е и најголемиот Педагог, кој некаде те запира, а некаде — поттикнува и потшепнува. Само, да разбере и да се чуе може некој, што навикнал да слуша. // Религиозная энциклопедия. История Православной Церкви

Напишете коментар

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Промени )

Twitter слика

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Промени )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Промени )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Промени )

Connecting to %s