Божјите заповеди: X

Нема во човечките души пострашна страст од зависта. Како ‘рѓа што го разјадува железото, така и зависта — душата, во која таа нашла место. Христијанскотo Откровение утврдува дека токму со зависта почуваат сите зла во светот:

«Преку зависта на ѓаволот влегол гревот во светот, а со гревот — смртта«… Големиот богослов на IV век, светителот Василиј Велики, ја опишува зависта како жал за благосостојбата на ближниот. «Затоа на завидливиот никогаш не му недостасуваат тага и огорченост. Богат ли е родот на полето на ближниот? Домот ли изобилува со сите потребни нешта? Или пак има радост ближниот? — сето тоа е храна за болеста и зголемување на тагата на завидливецот. Ако некој е силен или здрав — тоа го поразува завидливиот. Убав ли е некој? — тоа е нов удар за завидливиот. А тешко во таа болест е тоа што завидливецот не може да каже за неа. Иако оди со наведнати очи и натажен, вознемирен и загинува од болест; сепак, кога ќе го прашате од што страда, тој се срами да ја открие својата несреќа и да признае: “Јас сум завидлив човек и лош; мене ме кршат совршенствата на другите; благоденствието на ближниот го сметам за своја несреќа”. Но, бидејќи не се одлучува да го каже тоа, тој во длабочните ја задржува болеста, која го глода и ја разјадува неговата внатрешност.»

Зошто пак, токму со ваква заповед завршува Декалогот: «Не посакувај го домот на твојот ближен; не посакувај ја жената на твојот ближен, ни неговиот слуга, ни еговата слугинка, ни неговиот вол, ништо што е на твојот ближен?»

Зошто одеднаш зависта — таа вечна човекова сопатничка — одеднаш се нашла заедно со високите повици на еднобожието и почитувањето на родителите? Всушност, за десеттата заповед; зависта — е само врв на сантата мраз на човечките желби. Но, зарем овде е кажано дека воопшто се забрануваат какви било желби? Не! Оваа заповед забранува само да се посакува туѓото, а не — своето, не — она што е својствено за тебе. Но што тогаш значи да се сака «своето», дозволеното, благословеното?

Колку тоа и да звучи парадоксално, «свое» за човек е само она над што тој нема власт; она што му е дадено овде и сега. Може ли со дрска рака да се промени времето во кое живееме? Да станеме помлади или постари за неколку години? Да добиеме друг изглед на лицето, други таленти, други родители? — и овој список може да продолжи бесконечно долго. О, колку често токму тоа и е предмет на зависта! Старец му завидува на момче и го проколнува Бога, зашто не може да го врати минатото, а првокласникот се закашлува со чад од цигари, само за да биде барем малку «повозрасен»…

Со десеттата заповед завршува Божественото Откровение што му било дадено на Мојсеј. Таа повторно нè свртува кон првата — кон заповедта за љубовта кон Бога — и со самото тоа ги соединува сите заповеди во неразделив круг. Бидејќи, зависта е главниот непријател на радоста. Гревот на зависта се раѓа таму, каде што исчезнала благодарноста, каде што замолчило славословието за Бога, каде е изгубено умеењето да се живее со реален, вистински живот — и да се радува на секој миг.

Незавидливата радост е можна само тогаш, кога душата е просветена со длабоката увереност во тоа, дека сме под заштитата на Севишниот. Дека сè што нè окружува е — подарок од него. Чистата радост е можна само кога очите гледаат кон Извооот на сите добра. //Богослов.ру

Напишете коментар

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Промени )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Промени )

Twitter слика

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Промени )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Промени )

Connecting to %s