„Mеѓу вас и нас постои голема провалија…“

Еден човек беше богат и се облекуваше во порфир и свила, и секој ден живееше раскошно и се веселеше. Имаше исто така, и еден сиромав, по име Лазар, кој струплив лежеше пред вратата негова; и сакаше да се нахрани со трошките што паѓаа од трпезата на богатиот; и кучињата доаѓаа и ги лижеа раните негови. Умре сиромавиот и ангелите го однесоа во крилото Авраамово; умре и богатиот и го погребаа. И во пеколот, кога беше во маки, ги подигна очите свои и го виде оддалеку Авраама и Лазара во крилото негово, и, откако извика, рече: »Оче Аврааме, смилуј се на мене и прати го Лазара да го накваси својот прст во вода и да ми го разлади јазикот, оти многу страдам во овој пламен!« Но Авраам рече: »Синко, сети се, дека ти си го добил своето добро уште додека беше жив, а Лазар злото; сега, пак, тој се утешува, а ти страдаш. Освен тоа, меѓу вас и нас постои голема провалија така што оние, кои би сакале да дојдат при вас, не можат; а исто така и оние оттаму – при нас.« А тој пак рече: »Тогаш те молам, оче, прати го во татковата ми куќа, зашто имам петмина браќа, та да им посведочи, за да не дојдат и тие во ова место на маките!« Авраам му рече: »Тие го имаат Мојсеја и Пророците; нив нека ги слушаат!« А тој рече: »Не, оче Аврааме, туку, ако некој од мртвите отиде при нив, тогаш ќе се покајат.« Авраам му рече: »Штом Мојсеја и Пророците не ги слушаат, тогаш и да воскресне некој од мртвите, тие нема да му поверуваат.«

-Од Светото Еванелие според Лука (16:19-31)

lazar

Денешната евангелска парабола (за богатиот и за Лазар) е многу слоевита, јасна и строга во разграничувањето на животните состојби во вечноста. За животот кој започнува на Земјата Божјото Откровение нѐ известува дека никогаш не престанува, не исчезнува. Човекот продолжува да суштествува и по смртта. Смртта е разделба, одвојување на душата од телото и нејзино пре-ставување пред Божјиот суд. Така, откако душата на Лазар го напуштила телото, ангелите ја прифатиле и ја вознеле кон Бога.

Од денешното Евангелие разбираме дека душата на човекот и по смртта е свесна и ги памети сите дела што го направила. Тој „задгробен живот“ како што многумина го нарекуваат, всушност е продолжение на животот што човекот го живеал на земјата. Како што овој живот би било неумесно да го нарекуваме „предгробен“, така и другиот живот не е „задгробен“; вечниот живот е разоткривање на вистинските цели и мотиви што нѐ воделе во постапките и делата и исполнување на она кон што сме се стремеле. Во овој живот го започнуваме вечниот живот и во овој живот стапуваме на едниот или другиот пат, зачекоруваме по тесниот или широкиот пат, се насочуваме кон кон рајот или кон пеколот.

На земјава се случува многу зло и многу добро, а Бог остава покрај житото да расте и плевелот. Но, во Евангелието читаме дека на оној свет меѓу едните и другите „постои голема бездна,“ постои остра разлика меѓу рајот и пеколот.

Да забележиме дека во денешното евангелското четиво се споменува ад (καὶ ἐν τῷ ᾅδῃ…, и во aдѣ воз­вѣдъ oчи свои…), а не пекол, зашто адот е вовед и претвкусување на пеколот кој ќе започне дури после Второто доаѓање Христово и идниот Суд. Денешната евангелска парабола не се однесува на животот по Второто Христово доаѓање, туку на животот на душата во периодот меѓу човековата смрт, кога душата излегува од телото и Второто Христово доаѓање.

При Неговото Второ доаѓање, Господ Исус Христос ќе дојде за да им суди на луѓето. Пред тоа, ќе се случи телесно воскресение и душите повторно ќе се облечат во (своите) тела, а човекот ќе ги доживува плодовите од делата што ги правел за време на својот живот.

„А, зарем некој се вратил од таму да раскаже? Нека дојде некој од умрените, па ќе поверуваме” — тоа се најчестите услови кои неверните луѓе ги поставуваат за да поверуваат. Секое чудо во душата на човекот што не верува само ќе буди уште поголема љубопитност и уште поголем глад за атракции. По секое чудо ќе се бара поголемо чудо и секое ново сомневање ќе бара ново знамение. Затоа Господ Исус Христос вели: „род лукав и прељубодеен бара знамение, и тоа не ќе му биде дадено.”

Преку надворешни чуда животот би се истоштил во болна љупитност. Тоа веќе и се случува: настапува време кога знаењето дека постои друг свет станува општоприфатено. Се промовираат и научни теории кои докажуваат дека душата е бесмртна и по смртта продолжува да живее во други светови. Тие теории се лажни и многу опасни, бидејќи вечниот живот не го поврзуваат со Божји суд, што значи дека се релативизира значењето на доброто и злото. Науката се смешува со окултизмот кога говори за вечност без Бога, уверувајќи дека „енергијата на свесноста во одреден момент се рециклира во друго тело, а во меѓувреме постои надвор од физичкото тело на некое друго ниво на реалност, и можеби во друга вселена.“

Светото Писмо вели поинаку: „Умре сиромавиот и ангелите го однесоа во крилото Авраамово; умре и богатиот и го погребаа.“ Но, потоа тие се најдоа во сосема различни состојби одвоени еден од друг со длабока бездна. Тоа е бездна што ја создал човекот, а не Бог. Бог за никого не подготвил маки. Тоа е бездна што само човековиот грев ја ископува и ги раздвојува луѓето едни од други. Преку таа бездна може да се помине само во овој живот и мостот се нарекува: покајание.

Во шумата или шумот од секакви учења за задгробниот живот, како некој да поверува во Христовото Воскресение, ако претходно не го прифатил Христовиот Крст? Какво значење може да имаат чудата, ако не се поклониме пред чудото на Крстната смрт на Спасителот, Кој Себе Се соединува со страдањето и смртта на секој човек до крајот на светот (Лк. 11, 29).

Господ постојано ни испраќа таги и неволји, за да нѐ научи на заповедите за верата и љубовта, за состраданието со другиот, и така нѐ враќа во реалноста на животот. Тој, Воскреснатиот, присуствува среде нашите беди, и уште овде ни овозможува да го познаеме Небото како многу пореално од светот чиј образ (σχη̃μα) изминува, амин.

Параболата за неблагодарните лозари

Параболата (т.е споредба) за неблагодарните лозари, Господ Исус Христос ја кажал три денови пред да биде распнат. Целта му била да ги разбуди Јудеите, да ги потсети дека биле богоизбран Народ, избрани за да ги водат сите други народи кон Бога и уште, за  да ги предупреди да не го повторат гревот што го извршиле против пророците, отфрлајќи ги светите пророци, со презир, со биење, со убиство…

Тие, јудејскиот народ, биле лозјето за кое се погрижил и го уредил Бог, Домаќинот на лозјето. Тие, за жал, заборавиле дека треба да принесат плод со благодарност пред Домаќинот и се покажале како лоши лозари. Неблагодарноста ги одвела до таму да посакаат да го присвојат лозјето за себе, да го узурпираат, откако ќе ги изгонат сите слуги што им ги испратил Домаќинот, и конечно откако ќе го убијат и неговиот Син, кој бил последната пречка за да ја остварат својата разбојничка намера.

Предобриот Домаќин им го испратил својот син и покрај нивното сурово однесување, сметајќи дека: „ќе се засрамат од мојот син!“

Колку несфатлива е Божјата љубов, колку големо е неговото трпение! Наместо да ги казни збеснатите лозари, тој повторно и повторно им дава шанса да се освестат, да се покајат, да познаат дека, како што вели св. Апостол Павле: „Бог, Кој во старо време, откако многупати и на многу начини им зборуваше на оците наши преку пророците, во последниве денови ни зборуваше преку Синот, Кого Го постави за наследник над сè, +преку Кого ги создаде и вековите. (Евр 1,1)“

Исус Христос е поголем од најголемите, најправедните слуги или пратеници што дошле пред него.Тие на луѓето им пренесувале пораки од Бога, тој го носи самиот Бог. Тие им кажувале што бара Бог, тој им го покажува самиот Бог. Тој е „Каменот, што го отфрлија ѕидарите, но стана глава на аголот,“ главна референтна точка во историјата на светот и човештвото. На крајот, сите нас ќе не суди нашиот одговор кон Божјиот Син, каков став сме зазеле кон Него, како се однесуваме во нашиот живот и во овој свет.

Ние во секој случај формираме наш одговор кон Исус Христос, дури и кога мислиме дека го игнорираме. Continue reading

Верата на римскиот центурион

Ние луѓето го гледаме она што е на површината, она што е ви­дливо за сетилата, но не можеме да проникнемe во длабочините на душата на другиот, не можеме да ги разбереме неговите падови и станувања, порази и успеси, сомневања, страдања и напори да се надмине себе си, не знеаме што тој пре­живува и чувствува. Она што човек го знае е само мал дел од целата реалност. А, Бог го знае она што ние не го знаеме, ги знае и светлите и темните тајни на нашето срце. Во некои Господ ја гледа фалшливата слика / имиџ на праведност, што тие си го создале за себе, а во други го гледа доброто што светот не може да го види. Затоа, Исус Христос вели дека, многумина први ќе бидат последни, а некои што во светот се последни, на крај ќе се покажат како први. Исто така, и во денешното Евангелие: „Ви велам дека мнозина ќе дојдат од Исток и од Запад и ќе седнат на трпеза со Авраама, Исака и Јакова во царството небесно, а синовите на царството ќе бидат фрлени во крајната темнина… “

Денес слушавме дека Христос не нашол вера во оние во кои очекувал дека ќе ја најде, а ја пофалил верата на еден човек кој не припаѓал на богоизбраниот еврејски народ, туку бил римски офицер, стотник.

294332.s.jpg

Стотникот одговорил и рекол: „Господи, не сум достоен да влезеш под мојот покрив; но кажи само збор и слугата мој ќе оздрави; зашто и јас сум човек подвластен, а имам и потчинети војници; па кога ќе му речам на еден од нив: »Оди!« и тој оди; на другиот: »Дојди!« и тој доаѓа; и на слугата: »Направи тоа!« и тој прави.” Кога го чу тоа, Исус се зачуди и им рече на оние што врвеа по Него: „Вистина ви велам: ни во Израилот не најдов толку голема вера.

Зошто Христос се зачудил, ако веќе, како Оној што ги знае срцата на луѓето, и претходно знаел што ќе му одговори стотникот? Навистина, ништо во овој свет не вреди за восхитување, освен нечија голема вера. Христос не се восхитувал од убавината на Галилејското Езеро, никогаш не се восхитувал ниту на човечката мудрост, ниту на богатството или на моќта…

Господ не го гледа човекот онака како што го гледаме ние, и затоа може да види во него нешта кои ние ниту ги насетуваме. Господ не сака да го понижи човекот, туку да го подигне, не да му се одмаздува заради гревовите, туку да го излекува. Неговата крајна цел за нас е да бидеме спасени  и да бидеме вечно радосни во Бога.

А каква верата на стотникот, од која што и самиот Господ се восхитил? Верата на стотникот е вера што во средбата со Светиот произвела смирение. Првиот резултат од вистинска средба со Божјата светост е чувствувањето на разликата, чувствувањето на нашата несветост и недостоинство. Суштина на верата на стотникот е во исповедањето на Господа како Бог на сѐ, како семоќен Владетел и Наредбодавач на сѐ што постои.

Воопшто, во што е суштината на христијанската вера? Continue reading

Раѓањето на св. Јован Крстител. „Се услиша твојата молба…“

Светото Евангелие според Лука започнува со раскажување, во кои историски околности се случило раѓањето на св. Јован Крстител: „Во деновите на Ирод, царот на Јудеја, имаше свештеник од редот на Авија, ​​по име Захарија и неговата сопруга од редот на Арон, и нејзиното име беше Елисавета. И обајцата беа праведни пред Бога, постапувајќи според сите заповеди и повелби Господови без погрешка. Тие немаа деца, оти Елисавета беше неплодна; а обајцата беа веќе стари“ (Лк 1, 5-7).

ib1339.jpgПо многу години праведен живот пред Бога, истовремено,  по многу години мачна бездетност и по многугодишно трпеливо поднесување на осуда од луѓето, архангелот Гавриил се појавил пред Захарија и му рекол: „Не бој се, Захарија, зашто се услиша твојата молба и жена ти Елисавета ќе роди син, и ќе му ставиш име Јован“ (Лк 1, 13).

„Се услиша твојата молба…“ Зарем Бог не го слушал гласот на светите родители на Пророкот и пред тоа, во текот на целиот нивни брачен живот? Зошто молитвата на еден праведен човек е услишана дури кога тој стигнал до крајот на својот живот на земјата? Веројатно не постои христијанин кој не размислувал за ова прашање. Дали Бог нѐ слуша? Зошто Тој често молчи како одговор на нашите барања? Ако пак, одговора, зошто не го слушаме тој одговор? Едни сомневања неизбежно раѓаат други, а животот се исполнува со неодлучност, двоумење и бесплодни пребарувања. Continue reading

Христовото министерство

hristos-mienje

Во литургискотото Евангелие што го слушаме во Петтата Недела од Великиот Пост (Марко гл.10, ст.32-45 ), двајца ученици, Јаков и Јован, побарале од Господ Исус Христос да добијат високи места, т.е. високи положби во неговото Царство. Очигледно е дека тие  помислиле дека Христос ќе основа земско царство, па побарале да бидат блиску до царот, одлево и  оддесно, нешто како државен секретар и министер. А, десетте други ученици пак, во тој случај негодувале против Јаков и Јован, имено, зошто токму тие да добијат први места, а се лутеле и на себе, како самите попрво не се сетиле да побараат за себе добри државнички места. Continue reading