Етичките проблеми на сексологијата и на сексопатологијата (1)

Ирина Василевна Силуjaнова — управител на катедрата по биомедицинска етика на Рускиот државен медицински универзитет, доктор на филозофски науки, професор.

Во 80-ите години на XX век меѓу медицинските науки цврсто место зазеле сексологијата и сексопатологијата. Нивното формирање било условено од два основни фактора: прво, од развојот на медицинската наука: на физиологијата на половите системи, на психоаналитичката медицина, ендокринологијата, невро-ендокринологијата, медицинската генетика. Второ, од принципиелните промени во етичко-светогледните ориентации на европската култура од последниот век. (…)

К.Имелинскиј констатира: „Во сферата на интересите на сексологијата влегуваат, не само проблемите сврзани со здравјето на човекот, туку и проблемите што се однесуваат на начинот на живот и на смислата на човековиот живот.“117

Сексолозите Д. Буртјански, В.Криштал, Г.Смирнов ја застапуваат идејата на западните истражувачи за воведување на поимот „сексуално здравје,“ којшто, меѓу другите параметри, вклучува и такви, како: слобода „од стравот, слобода од чувството на срам и вина, од лажни претстави и други психолошки фактори кои ја потиснуваат сексуалната реакција и ги нарушуваат сексуалните односи.“118

Состојбата на современата сексологија сведочи, дека прашањето за нормата и патологијата на човековата сексуалност на нивото на медицинската практика непосредно е поврзано со етичко-светогледниот контекст на културата. Надминувајќи го отпорот на тој контекст, медицинската наука се обидува да ја измени смислата на човечката сексуалност.

Continue reading

Зошто Мироносиците први слушнаа дека Христос воскресна?

‘А тој им рече: „Не плашете се! Вие Го барате Исус од Назарет, Распнатиот. Тој воскресна, не е овде! Еве го местото каде што беше положен.’ (Мк 16,6).

Кога се роди Христос, први што слушнаа за тоа не беа големите, моќните и богатите, туку скромните и сиромашни пастири кои престојуваа на поле со своите стада во Витлеем. Слично на тоа, кога Христос воскресна, откако ги уништи портите на Адот, први што слушнаа за тоа не беа истакнатите, службените и моќните, па дури ни самите ученици на Господ. Веста за Господовото воскресение најпрво ја слушнаа жените, оние кои однесоа миро на Неговиот гроб.

А, зошто така се случи? Зошто првото појавување на Господ требаше да биде кај нив, а не кај мажите, кај апостолите, кај Петар и Јован. Жените први ја слушнаа радосната вест, затоа што го заслужија тоа. Тие покажаа доблести што ги немаа ниту мажите, учениците на Господ. Зошто тие жени беа наречени мироносици?

Од првиот ден кога го сретнаа Господ во Галилеја, тие станаа Негови верни ученички. Го следеа и на свој трошок го поддржуваа Него и неговата група следбеници. Св. апостол Марко (15, 41) ни кажува дека во Галилеја почнале да го следат Него, а исто така, и св. апостол Лука (8, 3) нè известува дека од својот трошеле за Негова поддршка.

Освен тогаш, во времето на Господовата жртва, кога сите го напуштија; кога Јуда го предаде за триесет сребреници; кога сите други ученици, освен Јован, го напуштија (Мт 26, 56); кога сите кои имаа некаква добивка во текот на неговото јавно служење, отидоа и им се придружија на неговите непријатели, извикувајќи: ‘Распни го!’ кога беше напуштен од сите, мироносиците останаа Негови верни и посветени ученички. Останаа покрај Учителот, доживувајќи ја драмата од далечина, колку што дозволуваа условите, но никогаш не беа одвоени од Него ни за момент. „Таму беа и гледаа оддалеку, исто така, многу жени, што Го следеа Исус од Галилеја и Му служеа. Меѓу нив беа Марија Магдалена и Марија, мајка им на Јаков и Јосиф, и мајката на Заведеевите синови“ (Мт. 27, 55-56)’… и Саломија …Врвеа по Него и Му служеа, и многу други (жени) што беа дошле со Него во Ерусалим’ (Мк 15, 40-41). Тие имаа душевна цврстина да останат таму, кај Голгота. Тие беа сведоци на ужасната глетка. Тие ги слушнаа сите зборови што ги изговори Исус, сè до: „Се сврши.“

Но, дури и по Неговата смрт, тие не заминаа. Останаа блиску крај Крстот во жалост. И откако Јосиф од Ариматеја и Никодим пристигнаа со дозвола (од Пилат) да продолжат со погребот, тие побрзаа и им помагаа, ги придружуваа кон гробот и не си отидоа од таму, сè додека сонцето со последните зраци ја осветлуваше земјата тој најдраматичен ден.

Својата храброст, својата великодушност и својата љубов тие најмногу ја покажаа во ноќта на Воскресението, „првиот ден по саботата.“ И покрај тоа што знаеја дека гробницата е запечатена, дека голем, тежок камен е поставен на влезот, дека вооружени римски војници го чуваат гробот и имаат наредба да го спречат секој што се осмелува да му пријде, жените мироносици, сепак, тргнуваат „многу рано,“ додека сè уште беше темно, пред да изгрее сонцето, одат кон гробот, земајќи го со себе мирото што ги подготвија за да го помазат Христовото тело. Никаков страв и никакви тешкотии не ги одвратија на патот. Единствено што ги загрижуваше беше; како ќе го поместат тој огромен и неподвижен камен од отворот на гробот.

Невозможно беше Христос да превиди таква љубов, таква посветеност, таква храброст и да не ги награди. Како награда за нивната љубов, тие први ја слушнаа големата вест, објавата на Воскресението: „Христос воскресна“ – од ангелот Господов. Потоа, тие први го видоа Воскреснатиот Господ и им беше заповедано да им ја пренесат веста на Неговите ученици и на другите жени.

Митрополит Авгуситн (Кантиотис) Флорински

Зошто некои не го сакаат Воскресението?

За оние што не се сомневаат, можеби звучи грубо тврдењето дека, сите христијани не го сакаат Воскресението. Навистина, кои слепи не би сакале да им се врати видот; кој болен не би сакал да се излекува? И Христовото Воскресение е токму очи во темнината на нашето злобно слепило, здравје во грозоморната болест на нашата смртност, спасоносно бегство од ќор-сокакот на овој свет во светата вечност, наш премин од распаѓање кон трајност.

Воскресението е непобитен факт; не зависи од нашата вера. Тоа е основа и поддршка на нашата вера. Пред две илјади години, нашиот Господ Исус Христос, кој во восвојата личност ги соедини Бог и човекот, Божјата и човековата природа, се бореше со смртта и изгледаше дека го снајде судбината на смртниот Адам. Умре и беше погребан. Но, бидејќи Исус Христос не беше обична личност, тој не остана во гробот, туку воскресна и беше виден – многу луѓе го видоа и го препознаа. Ја победи смртта и воскресна. Излезе од гробот жив, откупувајќи го човечкиот род од власта на смртта и од смртниот страв.

Сепак, луѓето не го сакаат Воскресението. Не мора да бараме далеку или да правиме посебна студија за да разбереме дека денешното општество, дури и номинално „христијанското“ општество, воопшто не е приемчиво за Воскресението на Исус Христос. Само еден поглед околу нас е доволен да согледаме дека многу луѓе се приврзаници на епикурејскиот материјализам, на догмата: „Јадете, пијте и веселете се, зашто утре ќе умреме“. Тие не можат да видат ништо зад надгробниот споменик, затоа што се заробиле во нештата на овој свет. Ова е причината зошто младите и старите паничат од помислата на каква било општествена криза. Загубата, или само ограничувањето на удобноста и условите што ги уживаат, им изгледаат неподносливи. За нив е неподносливо да останат незадоволени нивните чувства и желби, несфатливо им е да бидат лишени од своите задоволства.

Во секој случај, како настан надвор од областа на човековиот разум, Воскресението беше напаѓано уште од самиот почеток. И навистина е тешко да се разбере и претставува предизвик за нашето размислување тоам дека првите и најупорните сомневачи во Воскресението се токму оние од кои би се очекувало да го прифатат без резерва, односно – самите ученици на Исус Христос. Она што го виделе и доживеале додека биле со Исус, ги убедило дека тој е Месијата, кого тие го ограничија на земно разбирање. Тие не го сакаа Месијата за кој зборувале пророците. Тие не можеа да го замислат таков, каков што тој всушност се појави – скромен и кроток. Според нивниот начин на размислување, Месијата требало да биде незапирлив освојувач, семоќен цар, непобедлив светски владетел. Тие беа горди на него и го фалеа кога ги нахрани мноштвата и го воскресна мртвиот Лазар. Како би можеле да прифатат дека Месијата ќе умре и биде погребан? Затоа, кога го видоа прикован на Крстот, а потоа мртов во гробот, се збунија и се обесхрабрија. Само непријателите на Христос беа загрижени во случај да воскресне, како што беше рекол тој. Тие брзо го обезбедиле гробот и поставиле стража да го чување. Против кого ги презеле тие мерки? Против преплашените и очајни ученици кои јасно признаа: „Се надевавме дека тој ќе го откупи Израел“ (Лк 24, 21)? „Се надевавме“ – означува минато свршено време. Нивните надежи биле изгубени, уништени.

А сепак Исус ги скрши ‘резињата на Адот’ и воскресна. Оној што поучуваше за вистината што осветува и ослободува, кој ја покажа својата божествена власт со знаци, исцеленија и воскреснвање на мртви, сега ја потврди таа вистина со знакот над знаците, со своето Воскресение. Уверени од неговите појавувања по воскреснувањето, неговите дотогаш исплашени ученици станале апостоли и го изложиле пред светот своето сигурно сведоштво дека „Христос воскресна“. Значи, од празниот гроб на воскреснатиот Исус, засветли светлината на надежта. Отворено е нашето вечно блаженство, се отвори нов пат во нашиот живот, по кој чекориме со покајание и вера.

Овде е проблемот за денешните луѓе. Тие не го отфрлаат Исус. Тие се восхитуваат на неговата добрина и ги сакаат сите придобивки што ги дарувал додека бил на земјата. Воскресението е тоа што им пречи. Ако Исус останеше мртов во гробот, многу луѓе повеќе ќе го сакаа. Тој не е добродојден и е мета на напади денес, токму затоа што воскреснал и објавувањето на Неговото Воскресение како свој директен придружен пропис ја има заповедта да се покаеме и да се бориме со своите страсти.

Христос кој не воскресна, лесно може да биде асимилиран од безбројните богови и божици на паганизмот, кои не само што не ги забрануваат, туку и активно ги поттикнуваат страстите. А, што со Воскреснатиот Христос, кој вели: „Бев мртов, и ете, жив сум за сите векови“ (Откр 1, 18)? Ќе му дозволите ли да ги казнува вашите престапи, да ја ограничува вашата злоба и да го уредува вашиот животот? Ова е причината, зошто многумина не го сакаат Воскресението.

Стергиј Сакос

Воскресението: Сила на Неговата Љубов

Христос воскресна! – Која порака може да биде посилна или поречита од оваа?

Што е полошо за човечкото постоење од смртта?

Ако „Исус Назареецот“ не нè искупи од смртта, зошто ни е потребно неговото учење, колку тоа и да е добро?

Пред две илјади години, во Ерусалим, Воскресението на Исус Христос ја преврте човечката историја, ги измени животите на милиони луѓе и ни даде надеж за живот, и овде и во иднина.

Сепак, тоа не може да се докаже. Го надминува разумот, ги обезсмислува пресметките, ги збунува чувствата. Тоа е настан во кој се верува, не може да се докаже. Се разбира, не велиме дека оние што веруваат во Воскресението, веруваат  бидејќи се лековерни или само затоа што други така им кажале, иако може да биде така на почетокот.

Верувањето дека „Христос воскресна“ произлегува од искуството на односот / врската со жива личност:

Се молиш, бидејќи ти Му зборуваш и Тој тебе ти говори.

Се причестуваш, затоа што сакаш да се соединиш со Него и Тој да биде соединет со тебе.

Се трудиш да ги запазуваш неговите заповеди, бидејќи Него го сакаш.

Кога Тој молчи, знаеш дека те слуша и ќе говори кога ќе дојде време.

Секогаш кога не го исполнува она што го сакаш, подоцна дознаваш дека знае што е најдобро за тебе.

Ако смртта не е крај на нас како личности, тоа е затоа што Христос воскресна!

Ако смееме да очекуваме дека болката и искушенијата може да се преобразат во состојба на благодат, тоа е затоа што Христос воскресна!

Ако може да се надеваме на промена во нашето тромаво и нарушено јас, со различните наследени и стекнати страсти што ги имаме, тоа е затоа што Христос воскресна!

Ако веруваме дека неправдата, угнетувањето, искористувањето и паролата „каде има сила – нема правда,“ го немаат последниот збор, тоа е затоа што Христос воскресна!

Воскресението Христово не е едно од неговите многубројни чуда, не се случи за докажување на неговата моќ, ниту за да ги демантира оние што го распнаа на крстот.

Тоа е совршен израз на Неговата љубов кон целиот човечкиот род, насекаде на земјата. Неговото Воскресение ги засега и влијае на сите: верници и неверници, христијани и нехристијани. Тој е Спасителот на светот, кого што го спасува од неговиот најголем непријател, смртта. Но, прифаќањето на Исус Христос како единствениот Бог / Човек, кој умира и воскреснува „за животот и спасението на светот“, е потребно, за неговото Воскресение да започне да станува наше воскреснување.

На празникот на празниците, Господовото Воскресение, да ги одложиме проблемите со пандемијата, рестрикциите и сите лични проблеми, што можеби ги имаме, и да дозволиме нашето срце да ги прегрне непријателите и пријателите, надминувајќи ја смртта која што е себичност, и да ја фатиме (испружената) рака на Воскреснатиот Господ, воскликнувајќи:

Христос воскресна! Навистина воскресна!

Отец Андреас Агатоклиус

Покајание и Исповед. Зошто и како да се исповедаме?

Audio

Кога правиме грев, ја изневеруваме својата вистинска човечка природа што била обновена во нас со Крштевањето и Миропомазанието. Единствено покајанието може да нѐ врати во состојбата од која сме се лишиле…