Најраното историско сведоштво за Исус Христос, надвор од христијанската литература

Проблемот со историчноста на Исуса Христос потекнува од XVII—XVIII век, и е во врска со појавата на рационалистичката критика на Библијата

«Јудејски древности» на Флавиј

Најраното спомнување на Исус Христос, надвор од христијанската литература, го наоѓаме во делото «Јудејски древности (грч. Ἰουδαϊκὴ ἀρχαιολογία, лат. Antiquitates Iudaicæ)» на познатиот еврејски (јудејски) историчар Јосиф Флавиј. На едно место (ХХ, 199—201) тој патем го спомнува Исус во врска со настани од 62 г.:

Првосвештеникот Ананија го собрал синедрионот и му го претставил Јаков, брат на Исус, нарекуван Христос, исто како и неколку други лица, ги обвинил за нарушување на законите и ги осудил да бидат убиени со каменување.

Овој фрагмент, каде што Флавиј не го признава Исус за месија и воопшто не пишува ништо што не би го напишал правоверен фарисеј (каков што бил и самиот), не предизвикува кај истражувачите никакви прашања или сомнежи за неоригиналност. Поинаку стои работата со поопширен пасус (XVIII, 63—64), познат как «Сведштвото на Флавиј» (лат. Testimonium Flavianum):

Во тоа време живееше Исус, човек мудар, ако воопшто може да се нарече човек. Тој направил зачудувачки дела и станал учител на оние луѓе кои жедно ја примале вистината. Тој привлекол кон себе многу јудејци и елини. Тој бил Христос. По настојување на влијателни лица, Пилат го осудил на крст. Но оние што и порано го сакале, не престанале да го сакаат и сега. На третиот ден тој повторно им се јавил жив, како што возвестиле за него и за многу други чудеса боговдохновените пророци. До сега постојат таканаречени христијани, кои така се именуваат според неговото име.

Овој извештај би морало да биде напишан во 90-тите години од првиот век. Но, веројатно, тој текст во грчки ракопис не е оригинален, туку е редактиран на преминот од III во IV век од некој препишувач, кој го усогласил со христијанското учење. Таа претпоставка е можна од следните причини:

Јосиф Флавиј, кој е фарисеј и правоверен следбеник на јудаизмот, потомок на Макавеите, член на познат род првосвештеници, тешко би можел да соопшти дека Исус бил Месија, дека е распнат и воскреснал на третиот ден.

Во III век, филозофот Ориген го укорувал Јосиф Флавиј дека тој не го смета Исус за месија, т.е. Ориген не го познавал «Сведоштвото на Флавиј» или тоа во неговото време било поинакво. Сепак, во почетокот на IV век, христијанскиот автор Евсевиј веќе го цитира текстот «Сведоштвото на Флавиј».

Но, уште во 1912 г. професорот на Тартускиот универзитет, Александар Василев, го објавил во Париз вториот дел од арапскиот текст на «Светска хроника» од епископот Агапиј Манбиџски (X век). Агапиј го цитира сведоштвото на Јосиф Флавиј за Исус Христос, кое тој го презема од истите «Јудејски древности», но текстот принципиелно се разликува:

Во тоа време живееше мудар човек, кого го нарекуваа Исус. Неговиот живот беше достоен и тој беше славен со својата добродетел. И многу луѓе од јудеите и од други народи станаа негови ученици. Пилат го осуди на распнување и смрт. Но оние, кои станаа негови ученици, не се откажаа од неговото учење. Тие раскажуваа, дека им се појавил по три денови по распнувањето и дека бил жив. Сметаат дека бил Месијата, за кого пророците претскажувале чудеса.

Текстот завршува со коментар од Агапиј: «Таков е расказот од Јосиф… за нашиот Господ Христос, Тој да биде прославен».

Значи она што го сметале за интерполација (вметнување, додавка), се покажало само како редактиран цитат.

Сепак, откритието на Василев останало неискористено: едни продолжиле да тврдат, дека таква историска личност како Исус Христос не постоела, бидејќи единственото современо сведоштво за него се покажало подоцнежна додавка, а други, едноставно не ја забележале париската публикација.

https://bit.ly/2Jzce3p

Митрополит Пергамски Јован (Зизиулас): Беседа за Таинството Покајание или Исповед (2 дел)

Врска кон првиот дел

Бидејќи ќе говориме за исповедта, ќе ја засегнам и темата за покајанието како вовед, а потоа во најопшти црти и историјата на самото таинство, како што го нарекуваме, од која произлегува неговата смисла и содржина. Потоа ќе говориме и за начинот, како се реализира, а исто и за проблемите кои во пракса се појавуваат денес.

Continue reading

Копjето на Лонгин

Една од најголемите христијански светињи – легендарното копје на легионерот Гај Касиј (Лонгин), со кое тој ги прободел градите на распнатиот Исус Христос – според преданието, се наоѓа во Ерменија.

Најновите истражувања, кои ги направиле специјалистите од Велика Британија, потврдиле, дека копјето е оригинално. Токму со него му бил нанесен удар на Исус Христос кога бил распнат на крстот. Во Евангелието е напишано, дека „еден од војниците со копје ги прободе неговите ребра.“ И тој војник, по име Гај Касиј, рекол: „Навистина овој човек бил праведник!“ Според преданието, Гај Касиј поверувал во Христа и на Крштението го добил името Лонгин. Заради проповедање на христијанското учење умрел како маченик и бил прославен како свет. А неговото копје станало голема ризница на христијанството. Светот го знае под името „Копјето на Лонгин“ или „Копјето на судбината“.

Во Ечмиадзин – духовната престолнина на Ерменија, светото копје се чува во древен храм. Сега тој е опремен со најсовремени аларми за обезбедување. Царевите и императорите во текот на 2000 години сметале дека, оружјето натопено со крвта на Христос, ќе им овозможи да управуваат со светот. Историските хроники сведочат дека многу владетели биле убедени дека го имаат оригинаното „копје на судбината.“

Eрмeнската светиња

Се претпоставува дека „Копјето на судбината“ било и во рацете на Хитлер. Историчарите потврдуваат, дека мистички настроениот Адолф во младоста со часови стоел во Виенскиот музеј на историјата на уметностите пред витрината во која се наоѓало „Копјето на Лонгин.“ Continue reading

Архонтот Методиј во Македонија

Во првата половина на IX в. словенските земји на Балканот биле своевидно јаболко на раздорот меѓу Првото Бугарско царство и Византија. Во таa ситуација византиската власт не можела да спроведува политика на отворен притисок врз словените во Македонија и Грција. Во првата половина на IX в. словенските племиња на територијатa на Империјата сѐ уште имале многу широка автономија. Со нив владееле архонти од средината на местното население. Византија сакала внимателно и постепено нив да ги замени со свои, византиски чиновници. Истовремено, бугарската опасност што ја ограничувала слободата на дејствата на византиската власт, барала Византија да изнајде нови начини; како цврсто да ги поврзе словенските покраини со Империјата. Таа цел можело да се достигне преку христианизација на словените и создавање црковна организација на нивните територии. Многубројните епископии (потчинети на Константинопол), кои се појавиле на словенските земји уште во 869/870 години, сведочат дека таа можност византиската власт не ја пренебрегнувала, па словенските земји станале објект за мисионерска дејност на византискиот клир, секако, одамна пред наведените датуми. Continue reading

Создавањето на Евангелијата

Втора половина од I век на христијанствoто; тоа е времето кога се создадени Евангелијата. Во историјата на човештвото тоа време е забележано со големи потреси и крупни настани. Грозни символи за современиците на светите апостоли станале три големи катастрофи:

Година 64-та по Христа. Невиден пожар речиси целосно го уништил Рим. Подоцна ќе стане познато дека таа ужасна замисла ја извршил императорот Нерон, за да ги обвини христијаните, а потоа и да ги уништи.

Година 70-та. Римската војска го зазела Ерусалим. Се остварило разрушувањето на Старозаветниот Храм, како што претскажал Спасителот Христос.

Година 79-та. Пропаѓаат три градови на големата империја — Помпеја, Херкуланум и Стабиј, затрупани под лавата и пепелот од вулканот Везув.

Очевидец на настаните – Плиниј Помладиот, во писмо до историчарот Тацит вака пишувал за ерупцијата на Везув и затрупувањето на градовите: «Едни ја оплакуваа својата погибел, други молеа за смрт. Многумина креваа раце кон боговите, но мнозинството тврдеше дека боговите веќе ги нема никаде и дека за светот дошла последната вечна ноќ». Continue reading