На празникот на преподобен Наум Охридски. За расеаноста и целосноста на умот

Некој научник бил постојано зафатен со своите размислувања и теории. Вообичаено, неговата  сопруга му оставила нарачки за пазарување и вообичаено, тој заборавил да пазарува. Неговата жена изнервирана, му викнала: „Значи, колку си расеан!“ – Тој одговорил: „Не, драга, напротив; премногу сум концентриран.“ Може да се рече дека се во право и двајцата: фокусирањето на неговите идеи, придонело да се дефокусира од секојдневните обврски.

На денешниот празник, браќа и сестри, да се потсетиме на основите на животот што го живеел и проповедал преподобен Наум Охридски. Големиот светител и чудотворец пред сè друго е монах, молитвен тихувател. Значи, го славиме свети Наум, а ги почитуваме и монашките идеали кон кој се стремел тој. Молитвата е основна дејност на монахот. Извршувањето на молитвата во сосредоточеност (сконцентрираност) и тишина, црковните оци го нарекуваат исихиа или молитвено тихување.

Continue reading

Прародителскиот грев и спасениетo

Автор: протоереј Грегори Халам. Превод од: Ancestral Sin And Salvation

Вовед: Барање на заедница со Бога во врска на Љубов

Бог ни дал слободна волја, исто како што и на Адам и Ева им дал слободна волја. Зошто? Како што Митрополит Калистос нè потсетува во неговата книга Православниот пат: “Како Троица на љубовта [Отец, Син и Светиот Дух], Бог копнее да го сподели својот живот со луѓето создадени според својот образ, кои би биле способни да му одговорат слободно и доброволно со љубов. Каде што нема Слобода, не може да има љубов.“1 Изборот, кој бил поставен пред Адам и Ева сѐ уште се поставува секој ден од нашиот живот пред секој од нас – дали да се обратиме кон Бога или кон себеси, бидејќи ние решаваме како да го живееме животот.

Во многу важен аспект, човечкиот грев – од минатото или во сегашноста, е една од можните последици на слободната волја, која Бог ја дал секому од нас. Наместо да се фокусираме негативно на минатите или на сегашните гревови, прво да подзапреме и да заблагодариме за тој огромен дар – слободната волја, што Бог го дал на секое човечко суштество:

…Бог ризикувал, зашто со тој дар на слободата беше дадена и можноста за грев. Но, оној што не презема никакви ризици, не љуби. Без слобода немаше да има грев. Но, без слобода човекот немаше да биде според Божјиот образ; без слобода човекот немаше да може да влезе во општење со Бога во однос на љубов.2

Основната цел на ова предавање е да ја разбереме таа врска меѓу слободната волја и гревот – за Адам и Ева и за нас – за да можеме ние и нашите семејства да влезат во “врска на Љубовта” со Бог и со другите. Предизвикот со кој сме соочени, добро го опишал архимандрит Василиј, игумен на манастирот Ивирон, на Атон: “Бог е љубов и Тој е апсолутна слобода; во слободата љуби и во љубовта нуди слобода.”3

Continue reading

Што е Вистина?

Автор: протоереј Грегори Халам

Вовед: Вистина vs. Релативизам

“Што е вистина!? – овој извик на Понтиј Пилат запишан во Евангелието според Јован одекнува низ епохите до денес, а изгледа, денес има особена резонанца, кога, според многу интелектуалци, само науката ја има објективната вистина, како што некогаш тврдела теологијата за себе. Тој пресврт донекаде го забрза светот, кој како да се смалува (станува глобално село), што го носи предизвикот почесто да се сретнуваме со други вери, други религии. Денес, кога многу често соседот припаѓа на друга верска заедница, кога на мал простор се среќаваат луѓе од различни религии, не е лесно да се тврди или да се согласиме дека една религија може да биде вистинита, а друга – лажна. Continue reading

Митрополит Пергамски Јован (Зизиулас): Беседа за Таинството Покајание или Исповед (2 дел)

Врска кон првиот дел

Бидејќи ќе говориме за исповедта, ќе ја засегнам и темата за покајанието како вовед, а потоа во најопшти црти и историјата на самото таинство, како што го нарекуваме, од која произлегува неговата смисла и содржина. Потоа ќе говориме и за начинот, како се реализира, а исто и за проблемите кои во пракса се појавуваат денес.

Continue reading